Dat De Kast speelt op Keningsdei, is misschien wel het best én het langst bewaarde geheim van Dokkum in de aanloop naar 27 april. Maar ze staan er. ,,Precies op de plek waar we op Keningsdei spelen met de band, daar is het voor ons als band allemaal begonnen’’, vertelt Syb van der Ploeg, frontman van de band.
Op het water bij de Helling, de plek waar het podium op het water komt te liggen voor Keningsdei, stond in 1986 tijdens dé tocht van W.A. van Buren een koek-en-zopie tent. Gerund door de leden van de band die later De Kast zou gaan heten. Gitarist Peter van der Ploeg weet het nog goed. ,,Wij hadden Dokkumer koffie als specialiteit. Ik mocht het grote koffiezetapparaat van het Oostergo college gebruiken, waar ik toen werkte. De slagroom hadden we de avond van tevoren bij ons thuis gemaakt. We verkochten ook worsten en chocolademelk. Wat een prachtige dag was dat.’’ Ook toetsenist Kees Bode herinnert zich het spektakel. ,,Naast de koek-en-zopie hadden we ook allemaal bandjes geregeld op het plein. Syb schaatste de tocht maar stapte bij ons even van het ijs om een paar nummers te spelen. Toen heetten we nog Wish to Escape.’’
Machtig mooi
Met Syb, Peter en Kees was de band in een samenstelling die later De Kast zou gaan heten, maar nog zonder Sytse Broersma en Nico Outhuijse. Sytse zou zich in 1987 aansluiten bij de band. Hij stond in 1986 aan de Dokkumer EE bij Jannum. ,,Met melkbussen vol drinken en kratten vol sinaasappels voor de toerrijders die het laatste stuk naar de Bonkefeart nog moesten schaatsen. Ik kan me niet herinneren dat ik W.A. van Buren ook wat heb gegeven, maar dat kan zomaar zo zijn natuurlijk! Dat we nu zo dicht bij mijn geboorteplaats Reitsum mogen optreden op Keningsdei, vind ik machtig mooi. Ik hoop dat we er met elkaar een groot feest van kunnen maken.’’ Ook Kees vindt het een eer. Al was hij als natuurliefhebber vroeger vooral bewonderaar van prins Bernhard. ,,Die was oprichter van het Wereld Natuurfonds en probeerde tijdens staatsbezoeken altijd wat voor elkaar te krijgen om de natuurbescherming in andere landen beter op orde te krijgen. Ik hoop dat zijn kleinzoon daar iets van meegekregen heeft.’’
En het vijfde bandlid? Waar was hij in 1986? ,,Ik was nog maar 14 in dat jaar haha’’, lacht Nico. Wel stond hij langs het ijs, in zijn woonplaats Harlingen. Schaatsen deed hij in die tijd ook graag. ,,We woonden op een boerderij en als er maar een beetje ijs op de sloten lag dan stonden we op de schaats.’’ In 1994 werd hij drummer van De Kast. Een keer eerder stond hij oog in oog met een lid van het koninklijk huis. In het jaar 2000 ontmoette de band toenmalig Koningin Beatrix. ,,Dat vond ik toch wel heel spannend’’, herinnert Nico zich. ,,De Friestalige cd Simmertime die dat jaar werd opgenomen bij toenmalig Commissaris van de Koningin Ed Nijpels, is naar het koningshuis gestuurd’’, weet Nico. ‘’We kregen een keurige brief dat men de cd prachtig vond, ondanks dat ze er niets van konden verstaan.’’
‘Ik moet hem hebben ingehaald’
Syb schaatste die befaamde Elfstedentocht van 1986, als negentienjarige, een jaar ouder dan de toenmalige kroonprins. In een roes ging alles die dag voorbij. ,,Ik kan me nog herinneren dat ik bij Stavoren hoorde dat Evert van Benthem weer gewonnen had.’’ Dat W.A. van Buren, oftewel Willem-Alexander meedeed, ging totaal langs hem heen. ,,Ik moet hem hebben ingehaald, want ik startte later, maar was een half uur eerder aan.’’
Eigenlijk begon de Elfstedenkoorts voor Syb al een jaar eerder, tijdens de tocht van 1985. ,,Toen stond ik met mijn broer Jacob van der Ploeg en mijn schaatsmaat Sytse Prins langs de kant, bij de molen achter de Helling. We wisten niet wat we zagen.’’ Ook toen was de Helling een muziekplein. ,,Al die artiesten daar, en de schaatsers voor onze neus. Evert van Benthem, Jos Niesten, Jan Kooijman en René Ruitenberg; ik weet nog precies wie er in de kopgroep zaten. En die helikopter er boven te vliegen, dat weet ik ook nog zo goed. We wilden maar één ding en dat was meedoen. Dat is het moment waarop Jacob en ik zo fanatiek in de sport zijn gaan worden.’’
Het werd een nieuwe herinnering aan de stad waar ook zijn vroegste jeugdherinneringen liggen. Syb: ,,Ik zie nog voor me hoe ik in de landerijen aan het vissen was, en aan het aaisykjen. Samen met mijn heit, broer en ooms. Het is mooi om te zien hoe het Dokkum van toen is geworden tot een levendige stad. Er gebeurt zoveel. En ik keer nog altijd graag terug. Meedoen aan de Bonifatiusloop, spelen op de Admiraliteitsdagen. En nu met Keningsdei het Wilhelmus zingen voor de koning, en natuurlijk In nije dei. Dat maakt me trots.’’
Hoog op de wensenlijst
Dat De Kast speelt op Keningsdei, moesten de mannen lang stilhouden. ,,Het was augustus vorig jaar toen Anke (Bijlsma, red.) mij belde’, vertelt Syb. ‘Ik stond hoog op de wensenlijst van het koningshuis, om te komen optreden. Voor mij was meteen duidelijk dat ik dat met De Kast wilde gaan doen. Ook voor de andere mannen is dit heel bijzonder. We hebben gezamenlijke herinneringen aan deze specifieke plek in Dokkum, en dat maakt het wel heel speciaal.’’
De Kast sluit op maandag 27 april de koninklijke wandeling tijdens Keningsdei af op de Helling. Met hun optreden openen ze de laatste dag van het Keningswykein in Dokkum, dat nog tot maandagavond duurt.
