Het ijs verandert langzaam in waterige pap. Bewolking en sneeuwvlokken bedekken de Weissensee als een warme deken. Danny Boersma uit De Westereen (31) ziet de bui al hangen. Het kon weleens afgelast worden, die Alternatieve Elfstedentocht in Oostenrijk
Terug naar 2023. Danny’s vader Jan ligt al uren op de operatietafel in het UMCG. Een verlossend telefoontje. Ondanks complicaties is het gelukt: Jan heeft een nieuw hart. Door een erfelijke mutatie in het PLN-gen was zijn eigen hartpompfunctie gedaald tot 12 procent. “Dan nimt de kwaliteit fan libben flink ôf”, zegt Danny. “Hy koe net iens mear komme te sjen by myn fuotbalwedstriden. No hat heit gelokkich wer folle mear enerzjy.”
Stichting PLN
De erfelijke afwijking is honderden jaren geleden ontstaan, waarschijnlijk in Zuidoost-Friesland. “Faak fernimme je der net folle fan, oant der ynienen problemen komme”, zegt Danny. “It wurdt net foar neat in ‘sluipmoordenaar’ neamd.”
Stichting PLN zet zich in voor het vinden van een veilige en betaalbare behandeling van de ziekte. Naar schatting zijn er ruim 15.000 dragers van het gemuteerde gen. Slechts 1700 daarvan weten dat ze dat zijn.
“As minsken yn dizze regio komme te ferstjerren troch ûnferwachte hertproblemen, is it altyd de muoite wurdich om te ûndersykjen oft it troch dizze sykte komt”, aldus Danny. “Dan kinst it yn ‘e gaten hâlde.” Ook zijn zusje Danique is drager en wordt jaarlijks onderzocht.
Reden genoeg voor Danny om in actie te komen. De Alternatieve Elfstedentocht schaatsen om geld op te halen voor Stichting PLN, dat is het plan. Al moet hij eerst afrekenen met zijn eigen fysieke problemen.
Dubbelpech op het voetbalveld
Na een glansrijke periode bij VV Buitenpost keert hij in het seizoen 2024/25 terug naar VV Zwaagwesteinde, waar hij ooit begon met voetballen. Op het oude nest scheurt hij op de tweede training zijn achillespees.
Na een maandenlange revalidatie gaat het gelijk weer helemaal mis. Op het veld krijgt Danny een beuk in zijn nek, die ervoor zorgt dat hij korte tijd verlamd raakt. Het gevoel in zijn benen komt langzaam terug als de ambulance arriveert.
Hij wordt geopereerd en krijgt twee nieuwe tussenwervelschijven. Eenmaal uit het ziekenhuis gaat het vizier direct weer op de Alternatieve Elfstedentocht. “Ik tocht: dan moat ik no mar ride. Ik kin it wol wer útstelle, mar dy sykte bliuwt ek trochgean. Dan moat ik ek mar gasjaan.”
Op de website van Stichting PLN opent Danny een actiepagina. Hij gaat de Alternatieve Elfstedentocht schaatsen op de Weissensee in ruil voor donaties. De teller loopt op tot 7210 euro.
Vol goede moed begint de reis naar Oostenrijk. Danny staat er niet alleen voor en wordt gesteund door een grote groep familie. Ook Jan is van de partij.
“Heit hat altyd in grut leafhawwer fan Eastenryk west. Mar yn de fjouwer jier dat er op de wachtlist stie foar in donorhert, moast er hieltyd binnen twa oeren reisôfstân fan it sikehûs yn Grins bliuwe. Der koe altyd in oprop komme. Yn dy tiid kaam heit dus net fier fan hûs.”
Fotofinish bij de profs
De support van familie komt als geroepen, want Danny heeft amper getraind voor de tocht van 200 kilometer. “Myn tarieding wie neat wurdich. Troch alle blessueres ha ik mar in kear as tsien op it iis stien. Mar ik hie alle fertrouwen dat it slagje soe.”
Eenmaal in Oostenrijk slaat de twijfel toe. Niet vanwege zijn fitheid, maar door de weersomstandigheden. Het ijs laat te wensen over en wordt met de dag minder.
Terwijl Danny acclimatiseert in Oostenrijk zetten de profs op dinsdag 27 januari hun tanden in de wedstrijd. Na een loodzware tocht komen Daan Gelling en Jordy Harink nagenoeg tegelijk over de finish. Uiteindelijk blijkt Harink de snelste. Bij de vrouwen wint Anne Tauber.
De volgende dag regent het constant. Daar wordt het ijs niet beter van. De amateurs kunnen kiezen om op donderdag of vrijdag te schaatsen. Donderdag wordt een fiasco. Iedereen haakt af. Danny kiest voor de vrijdag, in de hoop dat het ijs dan beter is vanwege de verwachte vorst.
Hoop op beter ijs
Tot zijn schrik ziet hij de avond ervoor dat er een dik pak bewolking boven het meer hangt. Het begint zelfs te sneeuwen. “Dan is it dreech om yn sliep te fallen. Dit soe samar foute boel wêze kinne.”
’s Ochtends om vijf uur schrikt hij wakker. Hoe zou het ijs eraan toe zijn? Via een livestream ziet hij wat hij niet wil zien. “De organisaasje wie drok dwaande, mar ik seach dat der in dikke laach wetter op it iis lei.”
Een uur later komt het gevreesde bericht. De tocht is afgelast. Het heeft niet voldoende gevroren om een veilige tocht te organiseren.
“In fikse domper. Ik wie hiel teloarsteld, want we giene nei de Weissensee mei in doel. Mar je moatte ek relativearje. Ik woe jild ophelje foar Stichting PLN en dat is bêst slagge.”
Dan volgend jaar maar. “Ik sil de tocht hoe dan ek noch in kear ride. Dat kin net oars. En ik ha tsjin ús heit sein dat hy oar jier wer mei moat. Neffens my fynt hy dat net sa’n probleem”, zegt Danny met een glimlach. “Fansels wol ik iderien betankje dy’t in bydrage levere hat oan dizze aksje, hoe dan ek.”
Doneren is nog altijd mogelijk via www.inactievoorpln.nl.
