DOKKUM – Van badkamers betegelen tot wanden plaatsen en van installatiewerk tot timmeren: als Us Klusfamke pakt Sieta Ludema allerlei klussen aan. Een paar jaar geleden zat ze nog dagelijks op kantoor. Inmiddels heeft ze haar handen vol aan aanvragen én inspireert ze met haar werk andere vrouwen om voor de bouw te kiezen.
“Is it noch gjin heale fiiven?” Toen Sieta Ludema zichzelf die vraag steeds vaker hoorde stellen tijdens haar kantoorbaan, wist ze dat er iets moest veranderen. Thuis was ze ondertussen druk aan het verbouwen en had ze onder meer zelf een keuken gemaakt. Het contrast was groot. “Doe siet ik in wike letter wer op kantoar en tocht ik: jakkes. Wat geane dy dagen traach foarby.”
Sieta besloot haar baan op te zeggen, kocht een bus en begon voor zichzelf als Us Klusfamke. Inmiddels is ze zo’n tweeënhalf jaar verder. Ze werkt voornamelijk bij particulieren en pakt zowel kleinere klussen als complete badkamers aan. Juist die afwisseling spreekt haar aan. “Datst fan alles hast: ynstallaasjewurk, tegeljen, timmerjen. Dat alles deryn sit en dat gjin dei gelyk is.”
Al doende leert men
Een specifieke opleiding voor het vak volgde Sieta niet. Techniek kreeg ze van huis uit wel volop mee. Als kind was ze al aan het timmeren en klussen en hielp ze mee met onder meer badkamers en het bouwen van versierde wagens. Later volgde ze de opleiding technische bedrijfskunde. “Der sit dus wol wat technysk yn. Mar foar de rest net echt in oplieding. Ik lear wol elke dei noch.”
Dat leren gebeurt vooral in de praktijk. Bij nieuwe projecten zoekt Sieta uit wat ze nodig heeft en schaft ze goed gereedschap aan. “Al doende leert men.” Zo werd ze de afgelopen jaren bijvoorbeeld steeds beter in tegelwerk.
Een deel van dat werk laat ze tegenwoordig zien op sociale media. Eerst deelde ze vooral foto’s van eindresultaten, maar gaandeweg ontdekte ze dat volgers juist het proces interessant vinden. De filmpjes leveren niet alleen enthousiaste reacties op, maar soms ook kritiek. “Faak is it gewoan in skreeuw om aandacht, mar soms is der in ding by dat ik tink: o, miskien moat ik dêr de folgjende kear wat better nei sjen.”
Vrouw in de bouw
Dat ze als vrouw in de bouw werkt, zorgt soms nog voor verbaasde reacties. Zo kwam Sieta eens bij een man om lampen op te hangen. Nadat die binnen een paar minuten hingen, bleek hij nog wel wat klusjes voor haar te hebben. “Hy moast echt earst even sjen fan: goh, komt dit wol goed?”
Tegelijkertijd merkt ze dat vrouw zijn ook in haar voordeel kan werken. Vooral vrouwen vinden het soms prettig om Us Klusfamke over de vloer te krijgen. Bovendien ervaart Sieta dat vrouwen vaak nauwkeurig werken. Zelf probeert ze een woning tijdens een klus dan ook zo netjes mogelijk achter te laten.
Dat de bouw nog vaak als mannenwereld wordt gezien, vindt ze jammer. Ze heeft inmiddels vrouwelijke stagiairs begeleid en is benaderd om bij Firda te vertellen over haar ervaringen. Vooral jonge vrouwen wil ze meegeven dat ze zich niet moeten laten ontmoedigen wanneer anderen twijfelen aan hun kunnen.
Sieta weet inmiddels uit eigen ervaring hoeveel het kan opleveren om van de gebaande paden af te wijken. Spijt van haar overstap heeft ze niet. “Dat je net bang binne om te kiezen foar wat je gelokkich makket. Dit is úteinlik wêr’t ik in hiel soad wille yn ha.”
Aan werk ontbreekt het ondertussen niet. De aanvragen zijn zelfs zo talrijk dat Sieta ze onmogelijk allemaal kan aannemen. Een groot bedrijf met personeel ambieert ze vooralsnog niet. Anderen het vak leren trekt haar wél. Want als Us Klusfamke iets laat zien, is het misschien vooral dit: soms moet je gewoon beginnen.
